KOAH REHBERİ · AMFİZEM
Amfizem: Hava Hapsi Nedir, Nasıl Tedavi Edilir?
Prof. Dr. Yalçın Karakoca · Son güncelleme: 25 Eylül 2026
KISA YANIT
Amfizem, akciğerdeki hava keseciklerinin duvarlarının yıkıldığı ve akciğerin esnekliğini kaybettiği KOAH tipidir. Nefes verirken hava tam boşalamaz ve akciğerde birikir (hava hapsi). Başlıca belirtisi, eforla giderek artan nefes darlığıdır. Tanı akciğer tomografisiyle netleşir. Temel tedavi ilaçlar, egzersiz ve gerekirse oksijendir. Bazı ileri amfizem hastalarında şikâyetler ilaçlara rağmen sürer. Seçilmiş hastalarda akciğer valfi gibi yöntemler ya da ameliyat nefes darlığını azaltabilir. Valf, ağızdan ilerletilen, ucunda kamera olan ince bir tüple (bronkoskop) takılır.
Hava hapsi neden nefes darlığı yapar?
Esnekliğini kaybeden akciğer, nefes verirken kendini boşaltamaz. Her nefeste içeride biraz daha hava kalır. Şişen akciğer diyaframı düzleştirir ve göğüs kafesini genişletir. Nefes kasları zor koşullarda çalışır. Efor sırasında bu durum hızlanır. Merdivende iki kat çıktıktan sonra durma ihtiyacının nedeni budur.
Amfizem türleri: sentrilobüler, panlobüler ve paraseptal
Amfizem türleri, akciğerde etkilenen bölgeye göre adlandırılır. Sentrilobüler amfizem genellikle üst bölgelerde ve sigara içenlerde görülür; hava keseciklerinin merkezinden başlar. Panlobüler amfizem akciğerin alt bölgelerini tutar ve hava keseciklerinin tümünü etkiler. Paraseptal amfizem ise akciğerin kenar kısımlarında, zarla komşu alanlarda ortaya çıkar.
Hangi türün baskın olduğu ve tedavinin nasıl planlanacağı hekiminizin değerlendirmesine bağlıdır. Genel olarak şunlara dikkat edilir:
- Sigarayı bırakmak
- İlaçları düzenli kullanmak
- Egzersiz ve nefes teknikleri
- Gerekirse oksijen tedavisi
Daha fazlası için nefes darlığı ve KOAH tedavisi sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Belirtiler ve tanı
Eforla artan nefes darlığı ve egzersiz gücünün azalması olabilir. Kilo kaybı, fıçı gibi genişlemiş göğüs ve uzamış nefes verme de görülebilir. Öksürük ve balgam daha az belirgindir. Tanı için nefes testi ve akciğer hacimlerinin ölçümü kullanılır. Oksijen geçiş testi (DLCO) ve ince kesitli akciğer tomografisi de yapılır. Tomografi, amfizemin akciğerin hangi bölümlerinde yoğunlaştığını ve bölümleri ayıran zarların durumunu gösterir. 45 yaşından önce ya da ailede amfizem görülenlerde bir test daha yapılır. Kanda alfa-1 antitripsin düzeyine bakılır. Bu, akciğeri koruyan bir proteindir.
Amfizem akciğer grafisi ve tomografide nasıl görünür?
Amfizemde akciğer grafisi çoğu zaman akciğerlerin normalden fazla hava ile genişlemiş göründüğünü gösterir. Diyafram kubbeleri düzleşmiş, göğüs kafesi ön-arka yönde genişlemiş olabilir; akciğer alanları daha saydam görünür. Bu bulgular amfizemi düşündürür, ancak grafide her zaman net değildir.
Amfizem tomografi ile daha ayrıntılı değerlendirilir. Bilgisayarlı tomografide hava keseciklerindeki doku kaybı ve hastalığın yaygınlığı görülebilir; bu görüntüler tedavi seçeneklerinin planlanmasında yol gösterir.
- Akciğerlerin aşırı hava ile genişlemesi
- Diyaframın düzleşmesi
- Akciğer alanlarının saydam görünmesi
- Tomografide yaygın hava boşlukları
Görüntüleme bulguları tek başına tanı koydurmaz; değerlendirme için hekiminize başvurun.
Tedavi basamakları
- Sigarayı bırakmak, ilaçlar (uzun etkili nefes açıcı inhalerler) ve aşılar.
- Solunum rehabilitasyonu: Akciğerde hava birikmesi olan hastalarda özellikle yararlıdır.
- Gerekirse oksijen kullanılır. Kanda karbondioksit yükseliyorsa evde maskeli solunum cihazı gerekebilir.
Bronkoskopla akciğer küçültme (seçilmiş hastalarda):
| Yöntem | Kimlere uygun? |
|---|---|
| Akciğer valfi (Karakoca Valfi ve diğerleri) | Tedavi edilecek bölümü belli olan ve bölümler arasında hava geçişi olmayan hastalar |
| Sarmal tel (coil) | Bölümler arasında hava geçişi olan bazı hastalar |
| Buharla tedavi | Üst bölümlerde yoğunlaşan, dağılımı düzensiz amfizem |
Sarmal tel ve buharla tedavi, araştırmalarda incelenen ve her merkezde uygulanmayan yöntemlerdir.
Ameliyat ve nakil: Bazı hastalarda akciğer küçültme ameliyatı düşünülebilir. Bunlar, amfizemi üst bölümlerde yoğunlaşan ve egzersiz gücü düşük olan hastalardır. Son dönem hastalıkta, seçilmiş hastalarda akciğer nakli düşünülebilir.
Balon tedavisi amfizemin kendisine yönelik değildir. Amfizemle birlikte belirgin öksürük ve balgam da varsa ayrıca düşünülür. → Karşılaştırma
Amfizem ölümcül müdür?
Gidişat, hastalığın evresine ve kişinin genel sağlık durumuna göre değişir. Amfizem kronik ve ilerleyici bir hastalıktır; ancak seyri herkeste aynı değildir. Sigarayı bırakmak, düzenli tedavi ve egzersiz hastalığın seyrini ve yaşam kalitesini belirgin biçimde etkiler.
- Nefes darlığı zamanla artabilir; bu, günlük yaşamın buna göre düzenlenmesini gerektirir.
- Sigara kullanımı hastalığın ilerlemesini hızlandırabilir.
- Alevlenmeler (nefes darlığının ani kötüleşmesi) tedaviyle kontrol altına alınabilir.
- İlaç, oksijen ve gerekirse girişimsel yöntemler hekiminiz tarafından planlanır.
Doğru tedavi ve takiple amfizemle yaşam sürdürülebilir. Kararlar hastalığın evresine ve kişisel durumunuza göre hekiminizle birlikte alınır. Akciğeri küçültmeye yönelik seçenekleri Karakoca Valfi ve balon tedavisi kimlere uygulanır sayfalarında bulabilirsiniz.
ÖN DEĞERLENDİRME
Sizin için uygun mu?
Nefes testi ve akciğer tomografisi raporlarınızla randevu alın. Kararı muayenede birlikte veririz. Şehir dışından geliyorsanız önce çevrim içi ön görüşme yapılabilir.
Yanınızda getirin: nefes testi, akciğer tomografisi raporu ve görüntüleri (CD/USB), ilaç listesi, varsa kan gazı sonucu.
İLGİLİ SAYFALAR
AKLINIZA TAKILAN BİR ŞEY Mİ VAR?
Sık Sorulan Sorular
Hastalarımızın ve yakınlarının en sık sorduğu sorular ve yanıtları. Size özel sorularınızı muayenede birlikte konuşuruz.
RANDEVU
Ön Değerlendirme Randevusu Alın
Uygun olup olmadığınızı öğrenmek için ön değerlendirme randevusu alın. Yanınızda nefes testi, akciğer tomografisi raporu ve ilaç listenizi getirin.
info@yalcinkarakoca.com · Rüzgarlıbahçe Mah. Cumhuriyet Cad. Hasoğlu Plaza Kat:3, Kavacık / Beykoz, İstanbul
KAYNAKLAR
- Uluslararası KOAH rehberi (GOLD 2026 raporu); Türk Toraks Derneği KOAH Tanı ve Tedavi Uzlaşı Raporu.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Muayene ve tanının yerine geçmez. Tedavi kararı muayenede, kişiye özel verilir. Acil durumda 112’yi arayın.
Tıbbi içerik incelemesi: Prof. Dr. Yalçın Karakoca, Göğüs Hastalıkları Uzmanı · Son güncelleme: 25 Eylül 2026
Kaynaklar
- Klooster K, et al. Endobronchial valves for emphysema without interlobar collateral ventilation (STELVIO). N Engl J Med. 2015;373(24):2325-2335. PubMed
- Valipour A, et al. Endobronchial valve therapy in patients with homogeneous emphysema (IMPACT). Am J Respir Crit Care Med. 2016;194(9):1073-1082. PubMed
- Kemp SV, et al. TRANSFORM. Am J Respir Crit Care Med. 2017;196(12):1535-1543. PubMed
- Criner GJ, et al. LIBERATE. Am J Respir Crit Care Med. 2018;198(9):1151-1164. PubMed
- Criner GJ, et al. EMPROVE. Am J Respir Crit Care Med. 2019;200(11):1354-1362. PubMed
- Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease (GOLD). Global Strategy for the Diagnosis, Management and Prevention of COPD, 2026 Report. goldcopd.org
- Agustí A, Celli BR, Criner GJ, et al. Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease 2023 report: GOLD executive summary. Am J Respir Crit Care Med. 2023;207(7):819-837. PubMed