KOAH REHBERİ
KOAH Alevlenmesi (Atak): Tanı, Acil Belirtiler ve Önleme
Prof. Dr. Yalçın Karakoca · Son güncelleme: 25 Eylül 2026
KISA YANIT
KOAH alevlenmesi (atak), şikâyetlerin her zamankinden belirgin şekilde kötüleşmesidir. Nefes darlığı, öksürük ya da balgam artar. Bu kötüleşme kısa sürede, en fazla iki hafta içinde gelişir. Çoğu zaman bir mikrop (virüs ya da bakteri) tetikler. Kirli hava da atağı tetikleyebilir. Hafif ataklar, doktorunuzla hazırladığınız eylem planıyla evde yönetilebilir. Nefes darlığı konuşmayı zorlaştırıyorsa hemen acile başvurun. Morarma, bilinç bulanıklığı, göğüs ağrısı ya da yüksek ateş de acil durumdur. Her atak akciğere kalıcı zarar verebilir. Ağır ataklar hayati risk taşıyabilir. Bu yüzden atakları önlemek tedavinin merkezindedir.
Belirtiler
- Nefes darlığının artması
- Balgamın çoğalması ve renginin koyulaşması (sarı-yeşil)
- Öksürüğün artması, hırıltı
- Ateş, halsizlik, uyku bozukluğu
- Kurtarıcı ilaca (hızlı etkili nefes açıcı) daha sık ihtiyaç duymak
Ne zaman acile?
| Evde yönetilebilir | Doktorunuzu arayın | 112 / acil |
|---|---|---|
| Hafif artış; kurtarıcı ilaçla düzeliyor | Balgam koyulaştı ya da rengi sarı-yeşile döndü, ateş var ya da 48 saatte düzelme yok | Konuşamama, morarma, bilinç bulanıklığı, oksijen değerinizin alıştığınız değerden 4 puan ya da daha fazla düşmesi, göğüs ağrısı, ayaklarda ani şişlik |
Tetikleyiciler
Atakları çoğu zaman solunum yolu virüsleri tetikler. Grip, RSV, soğuk algınlığı virüsleri ve COVID-19 bunlara örnektir. Bakteriler, kirli hava ve sigara dumanı da atağa yol açabilir. Çok soğuk ya da çok sıcak hava da tetikleyebilir. İlaçları düzensiz kullanmak da atağa yol açabilir. Kalp yetersizliği ya da akciğer damarlarında pıhtı da atağa benzer şikâyetler yapabilir.
Atak eylem planı (doktorunuzla birlikte hazırlanır)
- Planınıza göre kurtarıcı inhalerinizi daha sık kullanın.
- Şikâyetlerinizi not edin; oksijen değerinizi ölçün.
- Planınızda varsa, doktorunuzun önceden yazdığı kortizon hapına (genellikle 5 gün) erken başlayın. Balgamınızın rengi sarı-yeşile döndüyse, yine doktorunuzun önceden yazdığı antibiyotiğe başlayın.
- Oksijen kullanıyorsanız reçetedeki akışı aşmayın. Hedef oksijen doygunluğu genellikle %88–92’dir.
- 48 saatte düzelme yoksa muayene olun.
Önleme
Atakları önlemenin temel yolları şunlardır:
- Aşılar (grip, zatürre, boğmaca, COVID-19; uygun yaşta RSV)
- Nefes açıcı ilaçların düzenli kullanılması (gerekiyorsa kortizonlu inhalerle birlikte)
- Sigaradan ve dumandan uzak durmak, el temizliği
- Solunum rehabilitasyonu (atak sonrasında yeniden hastaneye yatma riskini de azaltır)
Sık atak geçiren bazı hastalarda ek ilaçlar kullanılabilir. Öksürük ve balgamı olanlarda roflumilast, sigarayı bırakmış hastalarda azitromisin düşünülebilir. Kanda eozinofil sayısı yüksek olanlarda iğneyle uygulanan biyolojik ilaçlar kullanılabilir. Eozinofil, bir tür beyaz kan hücresidir. Balgamı çok olan hastalarda balgamı çıkarmaya yönelik yöntemler (hava yolu temizliği) önemlidir.
İlaçlara rağmen şikâyetler sürüyorsa
Öksürük ve balgamın ön planda olduğu KOAH’ta şikâyetler ilaçlara rağmen sürebilir. Bu durumdaki uygun hastalarda balon tedavisi düşünülebilir. Bu tedavi, ağızdan ilerletilen, ucunda kamera olan bir tüple (bronkoskop) yapılır. Uygunluk muayene ve testlerle belirlenir.
ÖN DEĞERLENDİRME
Sizin için uygun mu?
Nefes testi ve akciğer tomografisi raporlarınızla randevu alın. Kararı muayenede birlikte veririz. Şehir dışından geliyorsanız önce çevrim içi ön görüşme yapılabilir.
Yanınızda getirin: nefes testi, akciğer tomografisi raporu ve görüntüleri (CD/USB), ilaç listesi, varsa kan gazı sonucu.
İLGİLİ SAYFALAR
AKLINIZA TAKILAN BİR ŞEY Mİ VAR?
Sık Sorulan Sorular
Hastalarımızın ve yakınlarının en sık sorduğu sorular ve yanıtları. Size özel sorularınızı muayenede birlikte konuşuruz.
RANDEVU
Ön Değerlendirme Randevusu Alın
Uygun olup olmadığınızı öğrenmek için ön değerlendirme randevusu alın. Yanınızda nefes testi, akciğer tomografisi raporu ve ilaç listenizi getirin.
info@yalcinkarakoca.com · Rüzgarlıbahçe Mah. Cumhuriyet Cad. Hasoğlu Plaza Kat:3, Kavacık / Beykoz, İstanbul
KAYNAKLAR
- Uluslararası KOAH rehberi (GOLD 2026 raporu); Türk Toraks Derneği KOAH Tanı ve Tedavi Uzlaşı Raporu.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Muayene ve tanının yerine geçmez. Tedavi kararı muayenede, kişiye özel verilir. Acil durumda 112’yi arayın.
Tıbbi içerik incelemesi: Prof. Dr. Yalçın Karakoca, Göğüs Hastalıkları Uzmanı · Son güncelleme: 25 Eylül 2026