KOAH REHBERİ
KOAH Nedir? Belirtileri, Nedenleri, Evreleri ve Tedavisi
Prof. Dr. Yalçın Karakoca · Son güncelleme: 25 Eylül 2026
KISA YANIT
KOAH (kronik obstrüktif akciğer hastalığı), uzun süreli bir akciğer hastalığıdır. Hava yolları daralır ve hava kesecikleri hasar görür. Bu yüzden nefes vermek zorlaşır. En sık belirtileri eforla artan nefes darlığı, geçmeyen öksürük ve balgamdır. En önemli nedeni sigaradır. Tanı nefes testiyle (spirometri) konur. KOAH tamamen geçmez. Ama tedaviyle şikâyetler azalabilir ve hastalığın ilerlemesi yavaşlatılabilir.
KOAH'ta akciğerde ne olur?
KOAH’ta iki sorun farklı oranlarda bir arada bulunur:
- Kronik bronşit: Hava yollarının iç yüzeyi iltihaplanır ve kalınlaşır. Bol balgam üretilir ve hava yolları daralır. → Kronik bronşit
- Amfizem: Hava kesecikleri hasar görür ve akciğer esnekliğini kaybeder. Nefes verirken hava içeride kalır. → Amfizem
Hangisinin ön planda olduğu, hem şikâyetleri hem de tedavi seçeneklerini belirler.
Belirtiler
En sık belirtiler şunlardır:
- Eforla nefes darlığı (merdiven, yokuş, hızlı yürüme)
- Uzun süren öksürük
- Özellikle sabahları balgam
- Hırıltı ve göğüste sıkışma
- Çabuk yorulma
- Sık geçirilen göğüs enfeksiyonları
Hastalık ilerledikçe giyinmek gibi hafif işlerde de nefes darlığı olabilir. Dinlenirken bile nefes darlığı olabilir ve kandaki oksijen düşebilir. Ayrıntılar: KOAH belirtileri.
Nedenler ve risk etkenleri
| Etken | Açıklama |
|---|---|
| Sigara ve tütün | En önemli neden; sigara dumanına maruz kalmak (pasif içicilik) da dâhil. Sigara içenlerin hepsinde KOAH gelişmez; içmeyenlerde de görülebilir |
| Hava kirliliği | Uzun süre kirli havaya maruz kalmak |
| İş yerinde toz ve kimyasallar | Maden, inşaat, metal, tekstil ve tarım işleri |
| Odun, kömür ya da tezek dumanı | Bu yakıtlarla ısınmak ve yemek pişirmek (özellikle kadınlarda) |
| Kalıtım | Alfa-1 antitripsin (akciğeri koruyan bir protein) eksikliği; genç yaşta amfizeme yol açabilir |
| Erken yaşam | Erken doğum, çocuklukta geçirilen ağır akciğer enfeksiyonları, akciğerlerin yeterince gelişmemesi |
| Astım | Uzun süreli hava yolu iltihabı |
Tanı nasıl konur?
- Nefes testi (spirometri): Derin nefes alıp cihaza olabildiğince hızlı üflersiniz. Test, nefes açıcı bir ilaç verildikten sonra tekrarlanır. Hava akımında kalıcı bir daralma varsa KOAH tanısı konur. Test aynı zamanda hastalığın ağırlığını gösterir.
- Görüntüleme: Akciğer grafisi ve gerekirse akciğer tomografisi. Tomografi, amfizemin yerini ve yaygınlığını gösterir. Hava yolu duvarlarını ve eşlik eden hastalıkları da gösterir.
- Diğer testler: Parmaktan oksijen ölçümü ya da kan gazı yapılır. Kan sayımı ve yürüme testi de yapılabilir. Genç yaşta ya da ailede KOAH varsa alfa-1 antitripsin düzeyine bakılır. Akciğer valfi gibi bir tedavi planlanıyorsa başka testler de yapılır. Bunlar akciğer hacimleri ve oksijen geçiş testidir (DLCO).
Normal bir akciğer grafisi KOAH olmadığını göstermez. Tanı için nefes testi gerekir.
Evreler
Nefes testindeki değerlere göre KOAH, hafiften çok ağıra dört evreye ayrılır. Raporlarda bu evreler “GOLD 1–4” diye yazılır. GOLD, uluslararası KOAH rehberinin adıdır. Doktorunuz ayrıca şikâyetlerinizin yoğunluğuna ve son bir yılda geçirdiğiniz ataklara bakar. Evre tek başına kendinizi nasıl hissettiğinizi göstermez. Ayrıntılar: KOAH evreleri · Son evre KOAH.
Tedavi
- Sigarayı bırakmak: Hastalığın ilerlemesini yavaşlatan en etkili adımdır. (Sigara ve KOAH)
- İnhaler ilaçlar: Uzun etkili nefes açıcı ilaçlar kullanılır. Bazı hastalarda kortizonlu inhaler de gerekir. İlacın doğru teknikle kullanılması çok önemlidir.
- Aşılar: Grip, zatürre (pnömokok), boğmaca ve COVID-19 aşıları. Uygun yaşta RSV (bir solunum yolu virüsü) ve zona aşıları da yapılır.
- Nefes egzersizleri ve egzersiz programı: Nefes darlığını azaltır, günlük hayatı kolaylaştırır. (Nefes egzersizleri)
- Oksijen tedavisi: Kandaki oksijen belirli bir düzeyin altındaysa. (Oksijen tedavisi)
- Atakları önlemek ve erken tedavi etmek. (Alevlenme)
- Yeni ilaçlar: Belirli hasta gruplarında iğneyle uygulanan biyolojik ilaçlar ve ensifentrin. (Yeni tedaviler)
- Bronkoskopla yapılan tedaviler: Bronkoskop, ucunda kamera olan bir tüptür. Ağızdan hava yollarına ilerletilir. Bu tedaviler, ilaçlara rağmen şikâyetleri süren seçilmiş hastalarda düşünülür. Öksürük ve balgamın ön planda olduğu KOAH’ta balon tedavisi uygulanır. Amfizemde ise akciğer valfi kullanılır. Ameliyat seçenekleri de vardır. (Karşılaştırma)
Ayrıntılar: KOAH tedavisi.
Ne zaman göğüs hastalıkları uzmanına başvurmalı?
Aşağıdakilerden biri varsa bir göğüs hastalıkları uzmanına başvurun:
- Haftalardır geçmeyen öksürük ya da balgam
- Eforla gelen nefes darlığı
- Sigara içiyorsanız ya da daha önce içtiyseniz, kondisyonunuzun düşmesi
Şu durumlarda hemen 112’yi arayın:
- Ani ya da şiddetli nefes darlığı
- Konuşmayı zorlaştıran solunum sıkıntısı
- Dudaklarda morarma
- Bilinç bulanıklığı
ÖN DEĞERLENDİRME
Sizin için uygun mu?
Nefes testi ve akciğer tomografisi raporlarınızla randevu alın. Kararı muayenede birlikte veririz. Şehir dışından geliyorsanız önce çevrim içi ön görüşme yapılabilir.
Yanınızda getirin: nefes testi, akciğer tomografisi raporu ve görüntüleri (CD/USB), ilaç listesi, varsa kan gazı sonucu.
İLGİLİ SAYFALAR
KOAH REHBERİ
En çok aranan KOAH konuları
AKLINIZA TAKILAN BİR ŞEY Mİ VAR?
Sık Sorulan Sorular
Hastalarımızın ve yakınlarının en sık sorduğu sorular ve yanıtları. Size özel sorularınızı muayenede birlikte konuşuruz.
RANDEVU
Ön Değerlendirme Randevusu Alın
Uygun olup olmadığınızı öğrenmek için ön değerlendirme randevusu alın. Yanınızda nefes testi, akciğer tomografisi raporu ve ilaç listenizi getirin.
info@yalcinkarakoca.com · Rüzgarlıbahçe Mah. Cumhuriyet Cad. Hasoğlu Plaza Kat:3, Kavacık / Beykoz, İstanbul
KAYNAKLAR
- Uluslararası KOAH rehberi (GOLD 2026 raporu); Türk Toraks Derneği KOAH Tanı ve Tedavi Uzlaşı Raporu.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Muayene ve tanının yerine geçmez. Tedavi kararı muayenede, kişiye özel verilir. Acil durumda 112’yi arayın.
Tıbbi içerik incelemesi: Prof. Dr. Yalçın Karakoca, Göğüs Hastalıkları Uzmanı · Son güncelleme: 25 Eylül 2026