COPD-GIDS
Wat is COPD? Klachten, oorzaken, stadia en behandeling
Prof. Dr. Yalçın Karakoca · Laatst bijgewerkt: 25 september 2026
KORT ANTWOORD
COPD (chronische obstructieve longziekte) is een langdurige longziekte. De luchtwegen vernauwen en de longblaasjes raken beschadigd. Daardoor wordt uitademen moeilijker. De meest voorkomende klachten zijn kortademigheid die toeneemt bij inspanning, hoest die niet overgaat en slijm. De belangrijkste oorzaak is roken. De diagnose wordt gesteld met een blaastest (spirometrie). COPD gaat niet helemaal over. Maar met behandeling kunnen de klachten afnemen en kan het verloop van de ziekte worden vertraagd.
Wat gebeurt er in de longen bij COPD?
Bij COPD komen twee problemen in wisselende mate samen voor:
- Chronische bronchitis: De binnenkant van de luchtwegen raakt ontstoken en wordt dikker. Er wordt veel slijm gemaakt en de luchtwegen vernauwen. → Chronische bronchitis
- Emfyseem: De longblaasjes raken beschadigd en de long verliest zijn elasticiteit. Bij het uitademen blijft lucht achter in de longen. → Emfyseem
Welk van de twee op de voorgrond staat, bepaalt zowel de klachten als de behandelmogelijkheden.
Klachten
De meest voorkomende klachten zijn:
- Kortademigheid bij inspanning (traplopen, bergop, snel wandelen)
- Langdurige hoest
- Slijm, vooral ’s ochtends
- Piepende ademhaling en een beklemd gevoel op de borst
- Snel moe zijn
- Vaak luchtweginfecties
Naarmate de ziekte vordert, kan ook bij lichte bezigheden zoals aankleden kortademigheid optreden. Zelfs in rust kan kortademigheid optreden en kan het zuurstofgehalte in het bloed dalen. Meer informatie: Klachten van COPD.
Oorzaken en risicofactoren
| Factor | Toelichting |
|---|---|
| Roken en tabak | Belangrijkste oorzaak; ook blootstelling aan tabaksrook (meeroken) hoort daarbij. Niet alle rokers krijgen COPD; ook bij niet-rokers kan het voorkomen |
| Luchtvervuiling | Langdurige blootstelling aan vervuilde lucht |
| Stof en chemicaliën op het werk | Werk in de mijnbouw, bouw, metaal, textiel en landbouw |
| Rook van hout, kolen of gedroogde mest | Verwarmen en koken met deze brandstoffen (vooral bij vrouwen) |
| Erfelijkheid | Tekort aan alfa-1-antitrypsine (een eiwit dat de longen beschermt); kan op jonge leeftijd tot emfyseem leiden |
| Vroege levensjaren | Vroeggeboorte, ernstige longinfecties in de kindertijd, onvoldoende ontwikkelde longen |
| Astma | Langdurige ontsteking van de luchtwegen |
Hoe wordt de diagnose gesteld?
- Blaastest (spirometrie): U ademt diep in en blaast zo snel mogelijk in een apparaat. De test wordt herhaald nadat u een luchtwegverwijder hebt gekregen. Als er een blijvende vernauwing van de luchtstroom is, wordt de diagnose COPD gesteld. De test laat ook zien hoe ernstig de ziekte is.
- Beeldvorming: Een longfoto en zo nodig een CT-scan van de longen. De CT-scan laat zien waar het emfyseem zit en hoe uitgebreid het is. Ook de wanden van de luchtwegen en bijkomende ziekten worden zichtbaar.
- Andere onderzoeken: Er wordt een zuurstofmeting via de vinger of een bloedgasonderzoek gedaan. Ook een bloedbeeld en een wandeltest kunnen worden gedaan. Bij COPD op jonge leeftijd of COPD in de familie wordt het alfa-1-antitrypsinegehalte bepaald. Als een behandeling zoals een longklep wordt gepland, worden nog andere onderzoeken gedaan. Dat zijn het meten van de longvolumes en een test van de zuurstofoverdracht (DLCO).
Een normale longfoto betekent niet dat u geen COPD hebt. Voor de diagnose is een blaastest nodig.
Stadia
Op basis van de waarden van de blaastest wordt COPD ingedeeld in vier stadia, van licht tot zeer ernstig. In verslagen worden deze stadia als “GOLD 1–4” vermeld. GOLD is de naam van de internationale COPD-richtlijn. Uw arts kijkt daarnaast naar hoe sterk uw klachten zijn en naar de longaanvallen die u in het afgelopen jaar hebt gehad. Het stadium alleen laat niet zien hoe u zich voelt. Meer informatie: Stadia van COPD · COPD in het eindstadium.
Behandeling
- Stoppen met roken: Dit is de meest effectieve stap om het verloop van de ziekte te vertragen. (Roken en COPD)
- Inhalatiemedicijnen: Er worden langwerkende luchtwegverwijders gebruikt. Bij sommige patiënten is ook een inhalator met corticosteroïd nodig. Het is heel belangrijk om het medicijn met de juiste techniek te gebruiken.
- Vaccinaties: Griepprik, pneumokokkenprik (tegen longontsteking), kinkhoest- en COVID-19-vaccinatie. Op de juiste leeftijd worden ook vaccinaties tegen RSV (een virus van de luchtwegen) en gordelroos gegeven.
- Ademhalingsoefeningen en een oefenprogramma: Deze verminderen de kortademigheid en maken het dagelijks leven makkelijker. (Ademhalingsoefeningen)
- Zuurstoftherapie: Als het zuurstofgehalte in het bloed onder een bepaalde waarde ligt. (Zuurstoftherapie)
- Longaanvallen voorkomen en vroeg behandelen. (Longaanval)
- Nieuwe medicijnen: Bij bepaalde groepen patiënten biologische geneesmiddelen die met een injectie worden gegeven, en ensifentrine. (Nieuwe behandelingen)
- Behandelingen met de bronchoscoop: Een bronchoscoop is een buis met een camera aan het uiteinde. Hij wordt via de mond naar de luchtwegen gebracht. Deze behandelingen worden overwogen bij geselecteerde patiënten bij wie de klachten ondanks medicijnen aanhouden. Bij COPD waarbij hoesten en slijm op de voorgrond staan, wordt de ballonbehandeling toegepast. Bij emfyseem wordt de longklep gebruikt. Er zijn ook operatieve mogelijkheden. (Vergelijking)
Meer informatie: Behandeling van COPD.
Wanneer naar een longarts?
Ga naar een longarts als een van de volgende situaties op u van toepassing is:
- Hoest of slijm die al weken niet overgaat
- Kortademigheid bij inspanning
- Een afnemende conditie als u rookt of vroeger hebt gerookt
Bel in de volgende situaties direct 112:
- Plotselinge of hevige kortademigheid
- Ademnood waardoor praten moeilijk wordt
- Blauwe lippen
- Verwardheid
EERSTE BEOORDELING
Is het geschikt voor u?
Maak een afspraak en neem de verslagen van uw blaastest en CT-scan van de longen mee. Tijdens het consult beslissen we samen. Komt u van buiten Istanbul, dan is eerst een online voorgesprek mogelijk.
Neem mee: blaastest, verslag en beelden van de CT-scan van de longen (cd/usb), medicijnlijst, uitslag van het bloedgasonderzoek als u die hebt.
GERELATEERDE PAGINA’S
COPD-GIDS
Meest gezochte onderwerpen over COPD
Vergevorderde COPD: wat kunt u verwachten, wat kan er gedaan worden?
Ademhalingsoefeningen, beweging en voeding.
HEBT U NOG EEN VRAAG?
Veelgestelde vragen
De vragen die onze patiënten en hun naasten het vaakst stellen, met de antwoorden. Uw persoonlijke vragen bespreken we samen tijdens het consult.
AFSPRAAK
Maak een afspraak voor een eerste beoordeling
Maak een afspraak voor een eerste beoordeling om te weten of u geschikt bent. Neem uw blaastest, het verslag van de CT-scan van de longen en uw medicijnlijst mee.
info@yalcinkarakoca.com · Rüzgarlıbahçe Mah. Cumhuriyet Cad. Hasoğlu Plaza Kat:3, Kavacık / Beykoz, İstanbul
BRONNEN
- Internationale COPD-richtlijn (GOLD-rapport 2026); consensusrapport over diagnose en behandeling van COPD van de Turkse Vereniging voor Longziekten (Türk Toraks Derneği).
Deze pagina is bedoeld als algemene informatie. Ze vervangt geen onderzoek en geen diagnose door een arts. Over de behandeling wordt tijdens het consult persoonlijk beslist. Bel in een noodgeval 112.
Medische beoordeling van de inhoud: Prof. Dr. Yalçın Karakoca, longarts (specialist in longziekten) · Laatst bijgewerkt: 25 september 2026