COPD-GIDS
Klachten van COPD: van de eerste signalen tot het vergevorderde stadium
Prof. Dr. Yalçın Karakoca · Laatst bijgewerkt: 25 september 2026
KORT ANTWOORD
De meest voorkomende klacht bij COPD is kortademigheid die toeneemt bij inspanning. Ook hoest die weken aanhoudt en slijm, vooral ’s ochtends, komen vaak voor. Daarnaast kunnen piepende ademhaling en snel moe zijn optreden. De eerste klachten worden vaak toegeschreven aan ouderdom of een slechte conditie. Daardoor wordt de diagnose laat gesteld. Naarmate de ziekte vordert, kan ook in rust kortademigheid optreden. Ook frequente infecties, een laag zuurstofgehalte en gewichtsverlies kunnen voorkomen. Iedereen die heeft gerookt en deze klachten heeft, moet een blaastest (spirometrie) laten doen.
Eerste klachten (worden vaak over het hoofd gezien)
- Sneller buiten adem raken op de trap of bergop dan vroeger
- ’s Ochtends hoesten met slijm, de zogenaamde “rokershoest”
- Elke winter langdurige bronchitis
- Langzamer gaan lopen en achterblijven bij leeftijdsgenoten
- Piepende ademhaling, een beklemd gevoel op de borst
Het is belangrijk dat in deze fase de diagnose wordt gesteld. Stoppen met roken en starten met behandeling vertragen het verlies van longfunctie duidelijk.
Klachten bij matige en vergevorderde COPD
| Klacht | Oorzaak |
|---|---|
| Moeten stilstaan bij wandelen op een vlakke weg, kortademigheid bij het aankleden | Vernauwing van de luchtwegen en ophoping van lucht in de longen |
| Kortademigheid in rust | Vergevorderde vernauwing, ophoping van lucht en laag zuurstofgehalte |
| Vaak een longaanval (twee of meer per jaar) of ziekenhuisopname door een longaanval | Infecties, vervuilde lucht; ontsteking in de luchtwegen |
| Blauwe lippen en vingertoppen | Daling van het zuurstofgehalte in het bloed |
| Hoofdpijn in de ochtend, slaperigheid overdag | Stijging van koolstofdioxide in het bloed |
| Verlies van gewicht en spiermassa | Meer energieverbruik voor het ademen, ontsteking in het lichaam |
| Gezwollen enkels | Overbelasting van de rechterkant van het hart |
| Depressie, angst | De last van een langdurige ziekte |
Het soort klachten bepaalt mede de behandeling
Bij COPD met overwegend chronische bronchitis (type chronische bronchitis) staan hoesten en slijm op de voorgrond. Bij deze patiënten zijn technieken om slijm op te hoesten belangrijk. Als de klachten ondanks medicijnen en deze technieken aanhouden, kan een ballonbehandeling worden overwogen. Bij COPD met overwegend emfyseem staan kortademigheid en ophoping van lucht in de longen op de voorgrond. Bij deze patiënten komen mogelijkheden in beeld die gericht zijn op het verkleinen van de long, zoals de longklep.
Hoe veranderen de symptomen van COPD per stadium?
De symptomen van COPD verschillen per stadium. In het begin merkt u kortademigheid meestal bij het trap oplopen of snel lopen. Naarmate de ziekte voortschrijdt, worden ook dagelijkse bezigheden moeilijker. In de gevorderde stadia kan er zelfs in rust benauwdheid zijn en worden hoesten en slijm duidelijker aanwezig.
De stadia worden beoordeeld volgens de GOLD-classificatie en de klachten verlopen niet bij elke patiënt op dezelfde manier. Bij welk stadium uw klachten passen en hoe uw behandeling wordt opgezet, hangt af van de beoordeling van uw arts. Meer informatie vindt u op de pagina stadia van COPD.
Bij de beoordeling wordt meestal gekeken naar:
- In hoeverre kortademigheid het dagelijks leven beïnvloedt
- Hoe hoesten en slijm zich ontwikkelen
- Veelvoorkomende luchtweginfecties
- Vermoeidheid en veranderingen in gewicht
Hoe wordt COPD vastgesteld?
De diagnose begint met een beoordeling van uw klachten en risicofactoren. Uw arts vraagt eerst naar kortademigheid, hoesten en slijm en naar uw rookgeschiedenis. Daarna wordt een ademtest (spirometrie) gedaan; dit is het basisonderzoek dat een vernauwing van de luchtwegen aantoont.
- X-thorax: wordt aangevraagd om het algemene beeld van de longen te beoordelen en andere aandoeningen uit te sluiten.
- CT-scan: wordt zo nodig gebruikt om structurele veranderingen zoals emfyseem gedetailleerder te bekijken.
- Bloedgasanalyse: wordt afgenomen om uw zuurstofgehalte en de kwaliteit van uw ademhaling te beoordelen.
Uw arts bepaalt welke onderzoeken nodig zijn en beoordeelt de uitslagen. Voor de mogelijkheden na het stellen van de diagnose, zie de pagina behandeling van COPD.
Wat veroorzaakt COPD en wie krijgt het?
COPD is een chronische ziekte die ontstaat wanneer de longen langdurig worden blootgesteld aan schadelijke stoffen. De meest voorkomende oorzaak is sigarettenrook en andere verbrandingsproducten; zie roken en COPD voor meer informatie. Ook stof, chemische dampen en deeltjes op de werkplek verhogen het risico. Luchtvervuiling in steden, vooral fijnstof, kan bijdragen aan de ziekte. In zeldzame gevallen speelt ook een erfelijke aanleg een rol.
Als een of meer van de volgende punten op u van toepassing zijn, is het zinvol om met uw arts te overleggen over een beoordeling van uw longfunctie:
- Roken, of blootstelling aan sigarettenrook
- Stof en chemicaliën op de werkplek
- Wonen in een gebied met veel luchtvervuiling
- COPD in de familie
Spoedklachten — 112
Bel in de volgende situaties direct 112:
- Kortademigheid waardoor u niet kunt praten
- Blauwverkleuring of verwardheid
- Pijn op de borst
- Snel toenemende kortademigheid met koorts
- Een zuurstofwaarde die duidelijk lager is dan u gewend bent
Wanneer moet u naar de arts als u klachten van COPD heeft?
Wanneer klachten lang aanhouden, moet de oorzaak altijd worden onderzocht. Hoesten dat wekenlang niet overgaat, slijm dat vooral in de ochtend wordt opgehoest en kortademigheid die toeneemt bij inspanning horen daarbij. Bij mensen die hebben gerookt, mogen deze klachten niet worden toegeschreven aan een verkoudheid of aan het ouder worden.
Een bezoek aan een longarts is aangewezen als:
- Hoesten en slijm wekenlang niet afnemen
- Kortademigheid dagelijkse bezigheden moeilijker is gaan maken
- Piepende ademhaling, snelle vermoeidheid of een beklemd gevoel op de borst erbij komen
- Deze klachten steeds terugkomen bij iemand met een rookgeschiedenis
Bespreek met uw arts of een ademtest en het starten van een behandeling nodig zijn. Ook onze pagina’s over kortademigheid, COPD in een gevorderd stadium en chronische bronchitis kunnen nuttig voor u zijn.
EERSTE BEOORDELING
Is het geschikt voor u?
Maak een afspraak en neem de verslagen van uw blaastest en CT-scan van de longen mee. Tijdens het consult beslissen we samen. Komt u van buiten Istanbul, dan is eerst een online voorgesprek mogelijk.
Neem mee: blaastest, verslag en beelden van de CT-scan van de longen (cd/usb), medicijnlijst, uitslag van het bloedgasonderzoek als u die hebt.
GERELATEERDE PAGINA’S
HEBT U NOG EEN VRAAG?
Veelgestelde vragen
De vragen die onze patiënten en hun naasten het vaakst stellen, met de antwoorden. Uw persoonlijke vragen bespreken we samen tijdens het consult.
AFSPRAAK
Maak een afspraak voor een eerste beoordeling
Maak een afspraak voor een eerste beoordeling om te weten of u geschikt bent. Neem uw blaastest, het verslag van de CT-scan van de longen en uw medicijnlijst mee.
info@yalcinkarakoca.com · Rüzgarlıbahçe Mah. Cumhuriyet Cad. Hasoğlu Plaza Kat:3, Kavacık / Beykoz, İstanbul
BRONNEN
- Internationale COPD-richtlijn (GOLD-rapport 2026); consensusrapport over diagnose en behandeling van COPD van de Turkse Vereniging voor Longziekten (Türk Toraks Derneği).
Deze pagina is bedoeld als algemene informatie. Ze vervangt geen onderzoek en geen diagnose door een arts. Over de behandeling wordt tijdens het consult persoonlijk beslist. Bel in een noodgeval 112.
Medische beoordeling van de inhoud: Prof. Dr. Yalçın Karakoca, longarts (specialist in longziekten) · Laatst bijgewerkt: 25 september 2026
Bronnen
- Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease (GOLD). Global Strategy for the Diagnosis, Management and Prevention of COPD, 2026 Report. goldcopd.org
- Agustí A, Celli BR, Criner GJ, et al. Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease 2023 report: GOLD executive summary. Am J Respir Crit Care Med. 2023;207(7):819-837. PubMed