Veelgestelde vragen

De luchtwegen vernauwen of de longblaasjes raken beschadigd. Uitademen wordt moeilijker en u kunt minder inspanning leveren. Met behandeling kunnen de klachten en de longaanvallen afnemen.

Het komt vooral voor bij mensen boven de 40 jaar die roken of vroeger hebben gerookt. Maar het kan ook voorkomen bij mensen die niet roken.

Nee.

Bij astma gaat de vernauwing meestal met medicijnen weer terug en begint de ziekte meestal op jonge leeftijd. Bij COPD is de vernauwing blijvend. Beide kunnen ook samen voorkomen.

Schade die al is ontstaan, is niet omkeerbaar. Maar de ziekte is behandelbaar, het verloop kan worden vertraagd en de kwaliteit van leven kan verbeteren.

Een kleine hoeveelheid alcohol maakt COPD niet direct erger. Maar samen met slaapmiddelen kan alcohol de ademhaling onderdrukken, en alcohol kan een wisselwerking hebben met medicijnen. Overleg met uw arts.

Meestal ontwikkelt COPD zich langzaam, over jaren. Tijdens een longaanval kan het echter binnen enkele dagen verslechteren.

Er kan zelfs in rust kortademigheid zijn en een voortdurende behoefte aan zuurstof. Ook frequente ziekenhuisopnames, gewichtsverlies en gezwollen voeten kunnen voorkomen. Meer informatie: COPD in het eindstadium.

Ja.

Sommige veranderingen kunnen zichtbaar zijn, maar een normale foto betekent niet dat u geen COPD hebt. Voor de diagnose is een blaastest nodig.

Geelgroen en dik slijm kan een teken zijn van een infectie of een longaanval. Hoest u slijm met bloed op, ga dan altijd naar een arts.

Op basis van de blaastest zijn dat de stadia licht, matig, ernstig en zeer ernstig. In verslagen worden ze als GOLD 1, 2, 3 en 4 vermeld.

Dat is op basis van de blaastest het ernstigste stadium. De luchtstroom is sterk beperkt. Er wordt gekeken naar de klachten en de behandeling wordt per persoon gepland.

Moeten stilstaan bij wandelen op een vlakke weg, vaak een longaanval en moeite met dagelijkse bezigheden.

Met medicijnen verandert het stadium meestal niet. Bij patiënten bij wie de waarden van de blaastest na een ballonbehandeling verbeteren, kan het stadium teruggaan. Dit verschilt van persoon tot persoon.

De beslissing over zuurstof wordt niet genomen op basis van het stadium, maar op basis van het zuurstofgehalte in het bloed. Dit wordt meestal gemeten met een bloedmonster uit de pols (bloedgasonderzoek). Meer informatie: Zuurstoftherapie.

Dat verschilt sterk van persoon tot persoon. Het stadium alleen bepaalt het niet. Gewicht, loopvermogen, hoe vaak longaanvallen voorkomen en bijkomende ziekten zijn ook belangrijk. Uw arts beoordeelt uw situatie samen met u.

Er kunnen kortademigheid in rust, een behoefte aan zuurstof en frequente longaanvallen zijn. Met behandelingen kunnen de klachten worden verlicht.

Of de ziekte tot stilstand kan worden gebracht, verschilt van persoon tot persoon. Stoppen met roken en longaanvallen voorkomen vertragen het verloop.

Bij geselecteerde patiënten wel. De algemene conditie en het risico van de narcose zijn bepalend. De geschiktheid wordt vastgesteld met onderzoek en testen.

Bij sommige patiënten kan de behoefte aan zuurstof met behandeling afnemen. Uw arts beslist op basis van metingen of de zuurstof kan worden verminderd.

Er is geen behandeling die ontstane schade ongedaan maakt. Wel zijn er effectieve behandelingen die de klachten, longaanvallen en het verloop onder controle houden.

De ziekte is blijvend. Met een goede behandeling kunnen de meeste patiënten jarenlang een actief leven leiden.

De laatste jaren zijn er nieuwe medicijnen bijgekomen. Ook behandelingen met een buis met een camera aan het uiteinde (bronchoscoop) zijn verder ontwikkeld. Maar beweringen over een “definitieve genezing” kloppen niet. Meer informatie: Nieuwe behandelingen.

De belangrijkste medicijnen zijn langwerkende luchtwegverwijders in een inhalator; ze verwijden de luchtwegen. Bij sommige patiënten wordt een inhalator met corticosteroïd toegevoegd.

Eerst wordt gecontroleerd of de inhalator goed en regelmatig wordt gebruikt. Het oefenprogramma, de longaanvallen en bijkomende ziekten worden nagekeken. Daarna wordt gekeken naar het type ziekte. Mogelijkheden zoals een ballonbehandeling of een longklep worden overwogen.

Van de ziekte afkomen is niet mogelijk, maar goed leven met de ziekte wel.

De laatste jaren zijn nieuwe medicijnen goedgekeurd. Biologische geneesmiddelen die met een injectie worden gegeven (dupilumab, mepolizumab) en ensifentrine horen daarbij. Ze zijn niet voor elke patiënt geschikt. Uw arts beoordeelt dit.

Er is geen behandeling die de ziekte laat verdwijnen. Wel zijn er nieuwe mogelijkheden die longaanvallen en klachten verminderen.

Op dit moment niet. Behandelingen met stamcellen zijn bij COPD nog in de experimentele fase en worden niet als standaardbehandeling aanbevolen.

Nee, het is een methode die al jaren wordt toegepast. Publicaties over de methode vindt u op de pagina Wetenschappelijke publicaties.

Dat wordt bepaald aan de hand van uw bloedwaarden, hoe vaak u een longaanval heeft, het type ziekte en de CT-scan van uw longen.

Allereerst zijn behandelingen nodig die de vernauwde bronchiën openen. De eerste stap is een regelmatige behandeling met medicijnen (inhalator). Houdt de kortademigheid ondanks medicijnen aan, dan wordt bij geschikte patiënten ballonbronchoplastiek overwogen. Afhankelijk van het emfyseem wordt ook een klepbehandeling overwogen. Tijdens kortademigheid geven drie dingen direct verlichting. Dat zijn ademen met getuite lippen, voorovergebogen zitten en de noodinhalator.

Het gaat misschien niet helemaal over, maar met de juiste behandeling kan het duidelijk minder worden. Bij geselecteerde patiënten met aanhoudende klachten ondanks medicijnen kunnen ook andere mogelijkheden worden overwogen. Een ballonbehandeling of een longklep zijn daar voorbeelden van.

Ballonnen opblazen kan de ademhalingsspieren trainen. Maar het heeft niets te maken met de “ballonbehandeling bij COPD”. De ballonbehandeling is een ingreep in het ziekenhuis. Die wordt via de mond uitgevoerd met een buis met een camera aan het uiteinde (bronchoscoop).

Rustig blijven, gaan zitten, ademen met getuite lippen en het medicijn gebruiken. Als het niet beter wordt, naar de spoedeisende hulp gaan.

Zich beschermen tegen sigarettenrook, vervuilde lucht en infecties. De medicijnen regelmatig gebruiken, bewegen en de vaccinaties laten geven. Het is ook belangrijk om samen met de arts een plan voor longaanvallen op te stellen.

Hebt u zuurstof nodig, dan moet u die minstens 15 uur per dag gebruiken. Het beste is continu gebruik, ook tijdens de slaap.

Uw arts bepaalt de stroomsnelheid op basis van de metingen van de zuurstof in uw bloed. Die kan verschillen voor rust, inspanning en slaap.

Bij sommige patiënten kan de behoefte aan zuurstof door behandeling afnemen. De beslissing wordt genomen op basis van metingen.

Dat kan met een draagbaar apparaat dat door de luchtvaartmaatschappij is goedgekeurd, en als u de luchtvaartmaatschappij vooraf op de hoogte stelt.

Dat hangt af van uw zorgverzekering en de voorwaarden van uw polis. Uw verzekeraar kan om een medische verklaring en een recept vragen. Uw arts stelt de verklaring op.

Nee. Alleen mensen bij wie het zuurstofgehalte in het bloed onder een bepaalde grens ligt, gebruiken zuurstof.

Meestal duurt het 7–14 dagen. Volledig herstel kan enkele weken duren.

De meeste patiënten wel. Bij sommige patiënten gaat de longfunctie echter blijvend achteruit. Daarom is het voorkomen van longaanvallen heel belangrijk.

Het kan nodig zijn als het slijm geel-groen is geworden en er meer slijm is, of als de longaanval ernstig is. Uw arts beslist hierover.

Twee of meer longaanvallen per jaar gelden als een hoog risico. Een ziekenhuisopname door een longaanval is ook een hoog risico. In dat geval wordt de behandeling opnieuw ingesteld.

Bestaande schade herstelt niet. Maar de ziekte gaat langzamer vooruit, de klachten nemen af en het leven wordt langer.

In de eerste weken kan er meer slijm zijn, omdat de luchtwegen zich reinigen. Deze toename neemt meestal binnen 1–3 maanden af.

Ja. Stoppen met roken heeft op elke leeftijd en in elk stadium zin.

Bij COPD wordt dat niet aanbevolen. Goedgekeurde medicijnen en begeleiding hebben de voorkeur.

Voor een longklep moet u eerst stoppen met roken. Bij de ballonbehandeling is roken op zich geen belemmering. Maar stoppen is een onderdeel van de behandeling. Doorgaan met roken kan het effect verminderen.

Zware maaltijden die gasvorming geven en te veel zout moeten worden vermeden. Ook sigaretten en te veel alcohol moeten worden vermeden.

Stoppen met roken, medicijnen regelmatig gebruiken, bewegen en longrevalidatie, en vaccinaties.

Het kan de spieren voor het uitademen trainen. Maar gecontroleerde ademhalingsoefeningen en training van de ademhalingsspieren zijn effectiever.

Nee. Wandelen met beheerste kortademigheid maakt u sterker. Maak een plan met uw arts.

Ja, als u COPD hebt en te mager bent. Probeer aan te komen met eiwitrijke tussendoortjes.

Nee. Er is geen kruidenmiddel waarvan is aangetoond dat het COPD geneest. Sommige ondersteunende middelen kunnen hooguit een beperkte bijdrage leveren.

Het heeft geen genezende werking. Er kan een risico zijn op allergie en op wisselwerking met medicijnen.

Het kan deel uitmaken van de voeding, maar het is geen behandeling.

Als uw arts geen vochtbeperking heeft geadviseerd, helpt het om veel te drinken. Gecontroleerd hoesten en een vochtige omgeving helpen ook. Zo nodig schrijft uw arts een slijmoplossend medicijn voor.

Nee. Stoppen met medicijnen kan leiden tot een longaanval en tot blijvend verlies van longfunctie.

Ja. Medicijnen verminderen de klachten en de longaanvallen. Bij geschikte patiënten kan ook ballonbronchoplastiek worden toegepast. Bij chronische bronchitis nemen de slijmaanmakende cellen in de bronchiën (slijmbekercellen) toe. De ballonbehandeling reinigt het verdikte oppervlak waar deze cellen zich hebben vermeerderd. Hoe verder het aantal van deze cellen terugkeert naar een normaal niveau, hoe langer de resultaten aanhouden.

Chronische bronchitis kan dodelijk worden als deze tot ernstige respiratoire insufficiëntie heeft geleid.

Stoppen met roken, de juiste inhalator en het ophoesten van slijm. Als de hoest langer dan 8 weken aanhoudt, zijn een blaastest en een consult bij een longarts nodig.

Er kunnen een vernauwing van de luchtstroom, frequente longaanvallen en respiratoire insufficiëntie ontstaan. Vroege behandeling vertraagt de verergering.

Er is geen kruidenbehandeling waarvan is aangetoond dat die werkt. Meer informatie: Feiten over kruidenmiddelen.

Bij mensen met vergevorderde COPD waarbij hoesten en slijm op de voorgrond staan en bij wie de klachten ondanks medicijnen aanhouden. De beslissing wordt genomen op basis van een CT-scan van de longen en een blaastest.

Beschadigd weefsel herstelt niet. De klachten kunnen wel onder controle worden gebracht. Bij geselecteerde patiënten kan de kortademigheid afnemen met methoden voor longvolumereductie.

Ja. Een CT-scan van de longen is de methode die emfyseem en de verspreiding ervan in de longen het best laat zien.

Bij emfyseem kunnen grote luchtbellen (bullae) ontstaan. Als deze scheuren, kan er lucht tussen de longvliezen lekken (pneumothorax). Dit is ook het belangrijkste risico van een klepbehandeling.

De ballonbehandeling is niet gericht op het emfyseem zelf. Als ook hoesten en slijm op de voorgrond staan, wordt deze apart overwogen.

Er moet worden onderzocht of er een tekort is aan alfa-1-antitrypsine (een eiwit dat de longen beschermt). Dit is een erfelijke aandoening en wordt vastgesteld met een bloedtest.