COPD-GIDS
Kortademigheid bij COPD: waardoor ontstaat het en hoe wordt het minder?
Prof. Dr. Yalçın Karakoca · Laatst bijgewerkt: 25 september 2026
KORT ANTWOORD
Kortademigheid bij COPD heeft twee hoofdoorzaken. De lucht kan niet goed genoeg ontsnappen uit de vernauwde luchtwegen. En de lucht die zich in de longen ophoopt, laat geen ruimte voor een nieuwe ademhaling. Voor directe verlichting helpen ademen met getuite lippen en voorovergebogen zitten. Ook de noodinhalator helpt. Voor blijvende verlichting zijn regelmatig medicijnen gebruiken, bewegen en stoppen met roken belangrijk. Zo nodig zijn ook zuurstof gebruiken en angst verminderen belangrijk. Houdt de kortademigheid ondanks medicijnen aan, dan wordt gekeken naar het type ziekte. Op basis daarvan wordt een ballonbehandeling of een longklep overwogen.
Waardoor ontstaat kortademigheid?
- Vernauwing van de luchtwegen: Een verdikte luchtwegwand en slijm vertragen het uitademen.
- Ophoping van lucht in de longen: Lucht die niet kan worden uitgeademd, blijft binnen. Het middenrif wordt platter en ademhalen kost meer kracht. Hoe groter de inspanning, hoe meer lucht zich ophoopt. Daarom raakt u op de trap buiten adem.
- Verstoorde zuurstofopname: Bij emfyseem komt er niet genoeg zuurstof in het bloed.
- Spierzwakte en verlies van conditie: Weinig bewegen maakt de spieren zwakker. Zwakkere spieren maken de kortademigheid op hun beurt erger.
- Angst en paniek: Angst voor kortademigheid versnelt de ademhaling en maakt de benauwdheid erger.
- Andere oorzaken: Ook hartfalen of bloedarmoede kan kortademigheid veroorzaken. Een bloedstolsel in de longvaten of een longontsteking kan er ook toe leiden. Is uw kortademigheid plotseling erger geworden, ga dan altijd naar een arts.
Methoden die direct verlichting geven
- Ademen met getuite lippen: Adem 2 seconden in door uw neus. Tuit daarna uw lippen alsof u fluit en adem in 4 seconden langzaam uit. Dit helpt de in de longen opgehoopte lucht te laten ontsnappen.
- Voorovergebogen zitten: Leun met uw ellebogen op uw knieën of op een tafel. Uw ademhalingsspieren ontspannen.
- Noodinhalator: Dit is uw kortwerkende medicijn op recept. Met de juiste techniek werkt het binnen enkele minuten.
- Koele lucht: Richt een ventilator op uw gezicht. Koele lucht vermindert het gevoel van kortademigheid.
- Zuinig omgaan met energie: Taken zittend doen, vaak pauzeren, zware maaltijden vermijden.
Kunt u niet praten, worden uw lippen blauw of bent u verward, bel dan direct 112.
Voor blijvende verlichting
| Methode | Voordeel |
|---|---|
| De juiste inhalator en het juiste gebruik | Vermindert de ophoping van lucht in de longen, vergroot het inspanningsvermogen |
| Longrevalidatie | De krachtigste methode zonder medicijnen om kortademigheid en angst te verminderen |
| Stoppen met roken | Vertraagt het verloop van de ziekte, vermindert hoesten en slijm |
| Zuurstof (bij patiënten die het nodig hebben) | Verlengt bij patiënten met een laag zuurstofgehalte in het bloed in rust het leven en vergroot het inspanningsvermogen |
| Gewicht en voeding | Overgewicht maakt kortademigheid erger; ernstig ondergewicht maakt de spieren zwakker |
| Vaccinaties en een plan voor longaanvallen | Helpt blijvende achteruitgang na een longaanval te voorkomen |
| Omgaan met angst | Doorbreekt de vicieuze cirkel tussen kortademigheid en paniek |
Als de kortademigheid ondanks medicijnen aanhoudt
Eerst wordt nagekeken of de inhalator goed en regelmatig wordt gebruikt. Er wordt ook gekeken naar bijkomende ziekten en het oefenprogramma. Daarna wordt gekeken naar het type ziekte. Staan slijm en luchtwegvernauwing op de voorgrond, dan wordt een ballonbehandeling overwogen. Staan emfyseem en ophoping van lucht in de longen op de voorgrond, dan wordt een longklep overwogen. De geschiktheid wordt bepaald met een CT-scan van de longen en een blaastest.
EERSTE BEOORDELING
Is het geschikt voor u?
Maak een afspraak en neem de verslagen van uw blaastest en CT-scan van de longen mee. Tijdens het consult beslissen we samen. Komt u van buiten Istanbul, dan is eerst een online voorgesprek mogelijk.
Neem mee: blaastest, verslag en beelden van de CT-scan van de longen (cd/usb), medicijnlijst, uitslag van het bloedgasonderzoek als u die hebt.
GERELATEERDE PAGINA’S
HEBT U NOG EEN VRAAG?
Veelgestelde vragen
De vragen die onze patiënten en hun naasten het vaakst stellen, met de antwoorden. Uw persoonlijke vragen bespreken we samen tijdens het consult.
Wat kan ik doen om vrijer te ademen?
Allereerst zijn behandelingen nodig die de vernauwde bronchiën openen. De eerste stap is een regelmatige behandeling met medicijnen (inhalator). Houdt de kortademigheid ondanks medicijnen aan, dan wordt bij geschikte patiënten ballonbronchoplastiek overwogen. Afhankelijk van het emfyseem wordt ook een klepbehandeling overwogen. Tijdens kortademigheid geven drie dingen direct verlichting. Dat zijn ademen met getuite lippen, voorovergebogen zitten en de noodinhalator.
Hoe gaat kortademigheid bij COPD over?
Het gaat misschien niet helemaal over, maar met de juiste behandeling kan het duidelijk minder worden. Bij geselecteerde patiënten met aanhoudende klachten ondanks medicijnen kunnen ook andere mogelijkheden worden overwogen. Een ballonbehandeling of een longklep zijn daar voorbeelden van.
Helpt ballonnen opblazen bij COPD?
Ballonnen opblazen kan de ademhalingsspieren trainen. Maar het heeft niets te maken met de “ballonbehandeling bij COPD”. De ballonbehandeling is een ingreep in het ziekenhuis. Die wordt via de mond uitgevoerd met een buis met een camera aan het uiteinde (bronchoscoop).
Wat moet iemand doen die kortademig is?
Rustig blijven, gaan zitten, ademen met getuite lippen en het medicijn gebruiken. Als het niet beter wordt, naar de spoedeisende hulp gaan.
Waar moet een COPD-patiënt op letten?
Zich beschermen tegen sigarettenrook, vervuilde lucht en infecties. De medicijnen regelmatig gebruiken, bewegen en de vaccinaties laten geven. Het is ook belangrijk om samen met de arts een plan voor longaanvallen op te stellen.
AFSPRAAK
Maak een afspraak voor een eerste beoordeling
Maak een afspraak voor een eerste beoordeling om te weten of u geschikt bent. Neem uw blaastest, het verslag van de CT-scan van de longen en uw medicijnlijst mee.
info@yalcinkarakoca.com · Rüzgarlıbahçe Mah. Cumhuriyet Cad. Hasoğlu Plaza Kat:3, Kavacık / Beykoz, İstanbul
BRONNEN
- Internationale COPD-richtlijn (GOLD-rapport 2026); consensusrapport over diagnose en behandeling van COPD van de Turkse Vereniging voor Longziekten (Türk Toraks Derneği).
Deze pagina is bedoeld als algemene informatie. Ze vervangt geen onderzoek en geen diagnose door een arts. Over de behandeling wordt tijdens het consult persoonlijk beslist. Bel in een noodgeval 112.
Medische beoordeling van de inhoud: Prof. Dr. Yalçın Karakoca, longarts (specialist in longziekten) · Laatst bijgewerkt: 25 september 2026
