KOAH’ta Bronkoskopik Tedavi Seçenekleri

KOAH’ta bronkoskopik tedavi seçenekleri, hastalığın her hastada aynı şekilde ortaya çıkmaması nedeniyle farklı amaçlara yönelik değerlendirilebilir. Bazı girişimler hava yollarındaki kronik bronşit ve mukusla ilişkili değişiklikleri hedeflerken bazıları ağır amfizem ve akciğerde hava hapsi bulunan hastalarda hacim azaltmayı amaçlar. Bu nedenle balon bronkoplasti, endobronşiyal valf ve coil aynı işlem değildir.

Bir yöntemin burada açıklanması, aynı sağlık kuruluşunda uygulandığı veya bütün KOAH hastaları için uygun olduğu anlamına gelmez. Her yöntemin klinik kapsamı, kanıt düzeyi, uygulama koşulları ve düzenleyici statüsü ayrıca değerlendirilmelidir.

KOAH’ta Neden Farklı Bronkoskopik Tedaviler Var?

KOAH, hava akımında kalıcı kısıtlanmayla ilişkili bir hastalık grubudur. Ancak hastalığın belirtileri, akciğerde öne çıkan değişiklikler ve günlük yaşam üzerindeki etkisi kişiden kişiye farklılık gösterebilir.

Bazı hastalarda amfizem, akciğerde hava hapsi ve hiperinflasyon daha belirgindir. Hiperinflasyon, akciğerlerde normalden fazla hava kalması ve solunum mekaniklerinin olumsuz etkilenmesiyle ilişkilidir.

Başka hastalarda ise kronik bronşit belirtileri, uzun süreli öksürük, balgam ve hava yolu mukozasındaki değişiklikler öne çıkabilir. Amfizem ve kronik bronşit özellikleri aynı hastada birlikte de bulunabilir.

Bu farklılıklar nedeniyle bronkoskopik girişimler genel olarak üç ayrı yaklaşım çerçevesinde incelenebilir:

• Hava yollarını ve bronş mukozasını hedefleyen yaklaşımlar.
• Amfizem ve hiperinflasyonda akciğer hacmini azaltmayı amaçlayan yöntemler.
• Akciğere ulaşan sinirsel uyarıları değiştirmeye yönelik araştırılan girişimler.

Aynı KOAH tanısına sahip iki hastanın, aynı bronkoskopik yöntem için uygun olması gerekmez.

KOAH’ta Bronkoskopik Tedavi Seçimini Neler Belirler?

Bronkoskopik bir girişimin değerlendirilmesi, yalnızca KOAH tanısının varlığına veya tek bir solunum testi sonucuna dayanmaz. Öncelikle hastanın yakınmaları ve mevcut tedavileri birlikte incelenir.

Değerlendirme sürecinde, gerekli görülmesi halinde aşağıdaki bilgiler dikkate alınabilir:

• Nefes darlığı, öksürük, balgam ve alevlenme öyküsü.
• Hastalığın günlük yaşam ve efor kapasitesi üzerindeki etkileri.
• Kullanılan inhaler tedaviler ve diğer ilaçlar.
• Sigara kullanımı ve sigara bırakma süreci.
• Solunum fonksiyon testleri.
• Akciğer tomografisi ve diğer gerekli görüntüleme incelemeleri.
• Amfizem, hava hapsi, hiperinflasyon veya kronik bronşit bulguları.
• Kalp hastalıkları ve diğer eşlik eden sağlık sorunları.
• Bronkoskopi, anestezi veya sedasyonla ilişkili olası riskler.
• Yöntemin ilgili hasta için klinik ve düzenleyici uygunluğu.

Her hastaya aynı tetkiklerin yapılması gerekmez. Hangi incelemelerin uygun olduğu, düşünülen yönteme ve hastanın klinik özelliklerine göre belirlenir.

Kronik Bronşit Baskın KOAH’ta Hava Yollarına Yönelik Yaklaşımlar

Kronik bronşitin ön planda olduğu bazı KOAH hastalarında öksürük, balgam ve hava yolu mukozasındaki değişiklikler daha belirgin olabilir. Uluslararası literatürde bu özellikleri hedefleyen çeşitli bronkoskopik yaklaşımlar incelenmiştir.

Balon Bronkoplasti ve Bronkoskopik Balon Uygulamaları

Balon bronkoplasti, bronkoskopi aracılığıyla belirli hava yollarına ulaşılması ve seçilmiş hastalarda hava yolu içindeki değişikliklere yönelik müdahalenin değerlendirilmesiyle ilişkilidir.

Karakoca Resector Balloon ile ilgili 2015 tarihli pilot araştırmada medikal tedaviye rağmen yakınmaları süren 10 ağır KOAH hastası değerlendirilmiştir. Bu araştırma küçük bir hasta grubunda uygulanabilirliği inceleyen pilot çalışmadır; sonuçları bütün KOAH hastalarına genellenemez.

2018 yılında yayımlanan daha geniş olgu serisinde 188 hasta değerlendirilmiştir. Çalışmanın başlığında beş yıllık bir olgu serisinden söz edilse de bildirilen klinik ölçümler işlem öncesinde, işlemden bir hafta sonra ve bir ay sonra yapılmıştır. Bu nedenle çalışma, 188 hastanın beş yıl düzenli takip edildiği şeklinde yorumlanmamalıdır.

Yöntemin kapsamı, hasta değerlendirmesi ve klinik sınırlılıkları hakkında daha ayrıntılı bilgiye KOAH balon tedavisi ve balon bronkoplasti sayfasından ulaşılabilir.

Cihazın literatürdeki teknik tanımı ve tarihsel gelişimi için Karakoca Resector Balloon hakkında ayrıntılı bilgi incelenebilir. Cihazın Türkiye’deki güncel kayıt durumu, kullanım amacı ve uygulama koşulları ayrıca doğrulanmalıdır.

Farklı Bir Balon Sistemine İlişkin 2026 Araştırması

2026 yılında yayımlanan başka bir araştırmada, kronik bronşit özelliklerinin öne çıktığı KOAH hastalarında farklı bir bronkoskopik balon sistemi incelenmiştir.

Çalışmada 35 hastaya uygulama yapılmış, 12 aylık sonuçlar takibi tamamlayan 25 hasta üzerinden analiz edilmiştir. Bu nedenle sonuçlar, başlangıçtaki bütün katılımcılar için eksiksiz 12 aylık veri bulunduğu anlamına gelmez.

Araştırmada nefes darlığı, alevlenmeler ve yaşam kalitesiyle ilişkili bazı ölçümlerde değişiklik bildirilmiştir. Ancak FEV1 değerinde ve altı dakika yürüme mesafesinde istatistiksel olarak anlamlı değişiklik gösterilmemiştir.

Bu çalışmada kullanılan cihaz, Karakoca Resector Balloon ile aynı cihaz değildir. Bir cihazla elde edilen sonuçlar, başka bir cihazın etkinliği için doğrudan kanıt olarak kullanılamaz.

Araştırmanın çıkar çatışması beyanında cihazı sağlayan şirketin ekipman desteği verdiği ve iki araştırmacıya kongre katılım desteği sağladığı açıklanmıştır. Araştırmacılar, şirketin çalışma tasarımında, veri analizinde, bulguların yorumlanmasında veya yayın kararında rol almadığını belirtmiştir.

Uluslararası Çalışmalarda İncelenen Diğer Hava Yolu Yaklaşımları

Aşağıda açıklanan bazı yöntemler, uluslararası bilimsel yayınlarda araştırılmaktadır. Türkiye’deki uygulama durumları, ruhsat koşulları ve klinik erişilebilirlikleri birbirinden farklı olabilir. Bu yöntemlerin burada anılması, ilgili sağlık kuruluşunda uygulandıkları veya rutin tedavi oldukları anlamına gelmez.

Bronşiyal Rheoplasty

Bronşiyal rheoplasty, bronkoskop aracılığıyla hava yolu yüzeyine ısıya dayanmayan darbeli elektrik alanları uygulanmasının araştırıldığı bir yaklaşımdır.

2020 yılında yayımlanan klinik çalışmada 30 hastanın sonuçları değerlendirilmiştir. Araştırmada kronik bronşit belirtileri, yaşam kalitesi ve işlemle ilişkili güvenlik verileri incelenmiştir. Bu bulgular, yöntemin her hasta için uygun olduğunu veya bütün ülkelerde aynı klinik statüye sahip olduğunu göstermez.

Ölçülü Kriyosprey

Ölçülü kriyosprey, hava yolu yüzeyine kontrollü biçimde soğuk uygulaması yapılmasının araştırıldığı bronkoskopik bir yaklaşımdır.

Uluslararası çalışmalarda kronik bronşit belirtileri, yaşam kalitesi ve güvenlik sonuçları incelenmiştir. Araştırma bulguları, standart KOAH tedavisi yerine geçecek genel bir uygulama önerisi olarak değerlendirilmemelidir.

Amfizem ve Hiperinflasyonda Bronkoskopik Hacim Azaltma

Amfizem özelliklerinin ve hiperinflasyonun belirgin olduğu bazı hastalarda bronkoskopik girişimin amacı hava yolu yüzeyine müdahale etmek değil, akciğerin aşırı havalanan bölümlerine yönelik hacim azaltma yaklaşımını değerlendirmektir.

Bu grupta endobronşiyal valfler ve coil gibi yöntemler bilimsel çalışmalarda incelenmiştir. Ancak hasta seçimi, beklenen sonuçlar ve işlem riskleri yöntemler arasında farklıdır.

Endobronşiyal Valf

Endobronşiyal valf, bronkoskopi sırasında seçilen hava yollarına yerleştirilebilen tek yönlü bir sistemdir. Uygun hastalarda hedef akciğer bölümüne hava girişini sınırlandırırken mevcut havanın çıkmasına izin verilmesi amaçlanır.

Bu yaklaşım özellikle ağır amfizem, hiperinflasyon ve uygun anatomik özellikler bulunan belirli hastalarda değerlendirilmiştir. Hangi akciğer bölümünün hedefleneceği ve bölümler arasındaki hava geçişinin özellikleri hasta seçiminde önem taşıyabilir.

Kollateral ventilasyon, akciğerin komşu bölgeleri arasında olağan hava yolu akışı dışında gerçekleşebilen hava geçişidir. Belirli valf uygulamalarında bu geçişin fazla olması, hedeflenen akciğer bölümünün beklenen ölçüde küçülmesini engelleyebilir.

Amerika Birleşik Devletleri’nde belirli bir endobronşiyal valf sistemi; ağır amfizemle ilişkili hiperinflasyonu bulunan ve hedef bölgede kollateral ventilasyonun az olduğu veya bulunmadığı yetişkin hastalara ilişkin düzenleyici kayda sahiptir.

Bu kayıt yalnız ilgili cihaz ve ülke için geçerlidir. Türkiye’deki kullanım, ruhsat ve erişilebilirlik koşulları ayrıca doğrulanmalıdır. Valflere ilişkin bir düzenleyici karar, bronkoskopik balon veya diğer cihazlar için geçerli kabul edilemez.

Coil

Coil uygulaması, ağır amfizemli bazı hastalarda akciğer dokusunun mekanik özelliklerini değiştirmeyi ve hiperinflasyonu azaltmayı amaçlayan farklı bir bronkoskopik yaklaşımdır.

315 hastanın değerlendirildiği randomize RENEW araştırmasında coil uygulaması ile standart bakım karşılaştırılmıştır. Çalışmada egzersiz kapasitesindeki farkın sınırlı klinik önem taşıyabileceği ve ciddi komplikasyonların coil uygulanan grupta daha sık görüldüğü bildirilmiştir.

Bu sonuçlar belirli bir çalışma grubuna aittir. Coil uygulaması, endobronşiyal valf veya balon bronkoplastiyle aynı işlem olarak değerlendirilmemelidir.

Balon Bronkoplasti ve Endobronşiyal Valf Aynı Tedavi midir?

Hayır. Her iki yöntem bronkoskopik olarak değerlendirilse de hedefledikleri sorun, uygulama mekanizması ve incelendikleri hasta grupları farklıdır.

Karşılaştırma	Balon bronkoplasti	Endobronşiyal valf
Temel hedef	Seçilmiş hastalarda hava yolları ve bronş mukozasıyla ilişkili değişiklikler.	Belirli amfizem hastalarında hiperinflasyon ve hedef akciğer bölümünün hacmi.
İncelenen hasta profili	Özellikle kronik bronşit özelliklerinin ön planda olduğu seçilmiş KOAH grupları.	Ağır amfizem, hiperinflasyon ve uygun anatomik özellikler bulunan seçilmiş hastalar.
Yaklaşım	Bronkoskopiyle hava yoluna yönelik balon uygulamasının değerlendirilmesi.	Hedef akciğer bölümüne ilişkin tek yönlü valf yerleştirilmesinin değerlendirilmesi.
Bilimsel kanıt yapısı	Pilot çalışmalar ve olgu serileri; cihazlar arasındaki sonuçlar birbirine aktarılamaz.	Belirli cihazlar ve hasta grupları için randomize kontrollü klinik çalışmalar.

Bu ayrım, yöntemlerden birinin bütün hastalar için diğerinden üstün olduğu anlamına gelmez. Bronkoskopik balon yaklaşımına ilişkin kapsamlı değerlendirme KOAH’ta balon bronkoplasti ve hasta değerlendirmesi sayfasında yer alır.

Hedefli Akciğer Denervasyonu Nedir?

Hedefli akciğer denervasyonu, hava yolu mukozasını veya akciğer hacmini doğrudan hedefleyen yöntemlerden farklı bir mekanizmaya dayanır. Akciğere ulaşan parasempatik sinir uyarılarının değiştirilmesi ve bunun hava yolu daralması, mukus üretimi ve alevlenmeler üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanır.

Bu yaklaşım, randomize ve sham kontrollü AIRFLOW-2 araştırmasında değerlendirilmiştir. Sham kontrollü çalışmalarda bir hasta grubuna aktif girişim uygulanırken karşılaştırma grubuna benzer bir işlem süreci yürütülür, ancak aktif müdahale yapılmaz.

2022 yılında yayımlanan ayrı crossover analizinde daha sonra uygulama yapılan 20 hastanın sonuçları incelenmiştir. Bazı alevlenme ölçümlerinde gözlenen farklılıklar istatistiksel anlamlılığa ulaşmamıştır.

Bu nedenle ana randomize araştırma ile daha küçük crossover analizi aynı çalışma sonucu gibi sunulmamalıdır.

Bronkoskopik Yöntemlerin Bilimsel Kanıtları Aynı Güçte midir?

Hayır. Bir yöntemin bilimsel yayında yer alması, diğer yöntemlerle aynı düzeyde kanıta sahip olduğu anlamına gelmez. Çalışmanın hasta sayısı, karşılaştırma grubunun bulunması, takip süresi, ölçülen sonuçlar ve bildirilen çıkar ilişkileri birlikte değerlendirilmelidir.

Yaklaşım	İncelenen temel hasta grubu	Çalışma niteliği	Yorum sınırı
Karakoca Resector Balloon	Seçilmiş ağır KOAH ve kronik bronşit özellikleri bulunan hastalar.	10 hastalık pilot çalışma ve 188 hastalık olgu serisi.	Olgu serisi randomize kontrollü çalışma değildir. 188 hastalık yayındaki ölçümler bir hafta ve bir ay sonrasına ilişkindir.
Farklı bronkoskopik balon sistemi	Kronik bronşit özellikleri öne çıkan KOAH hastaları.	35 hastalık prospektif araştırma; 12 aylık analiz 25 hasta üzerinden yapılmıştır.	Cihaz farklıdır. FEV1 ve altı dakika yürüme mesafesinde anlamlı değişiklik gösterilmemiştir. Ekipman ve kongre desteği açıklanmıştır.
Endobronşiyal valf	Belirli ağır amfizem ve hiperinflasyon grupları.	Belirli cihazlar için randomize kontrollü çalışmalar.	Sonuçlar ilgili cihaz, anatomik özellikler ve seçilmiş hasta gruplarıyla sınırlıdır.
Coil	Belirli ağır amfizem grupları.	315 hastanın değerlendirildiği randomize RENEW araştırması.	Egzersiz kapasitesindeki farkın klinik önemi ve ciddi komplikasyon riski birlikte değerlendirilmelidir.
Bronşiyal rheoplasty	Kronik bronşit belirtileri bulunan seçilmiş hastalar.	30 hastanın değerlendirildiği klinik çalışma.	Bulgular sınırlı hasta grubuna ilişkindir; klinik kullanım koşulları ayrıca incelenmelidir.
Hedefli akciğer denervasyonu	Seçilmiş orta ve ağır KOAH grupları.	Randomize, sham kontrollü araştırma ve ayrı crossover analizi.	2022 tarihli crossover analizinde 20 hasta değerlendirilmiş ve bazı sonuçlar anlamlı bulunmamıştır.

Balon yöntemine ilişkin yayınların ayrıntılı değerlendirmesi için KOAH balon tedavisinin bilimsel kanıtları incelenebilir.

Bağımsız derlemelerde yöntemin hangi bağlamda ele alındığı hakkında bilgiye Karakoca yönteminin dünya literatüründeki yeri başlıklı içerikten ulaşılabilir.

Bronkoskopik Tedavilerin Riskleri Nelerdir?

Bronkoskopik girişimler, açık ameliyatla aynı işlem değildir. Ancak bu durum risksiz oldukları anlamına gelmez.

Yönteme ve hastanın klinik özelliklerine bağlı olarak değerlendirilebilecek riskler arasında şunlar bulunabilir:

• Bronkoskopi sırasında veya sonrasında oksijen seviyesinde düşme.
• Kanama ve hava yolu tahrişi.
• Enfeksiyon veya KOAH alevlenmesi.
• Sedasyon ya da anesteziyle ilişkili riskler.
• Endobronşiyal valf gibi belirli işlemlerde akciğer zarları arasına hava kaçması.
• Yönteme veya hastaya özgü diğer komplikasyonlar.
• Beklenen klinik değişikliğin görülmemesi.

Belirli bir çalışmada bildirilen risk oranları, farklı hasta gruplarına veya başka cihazlara doğrudan uygulanamaz. İşlem kararı verilmeden önce beklenen yarar ve olası riskler hastaya özel olarak değerlendirilmelidir.

Bronkoskopik Tedaviler Standart KOAH Tedavisinin Yerine Geçer mi?

Bronkoskopik yöntemler, standart KOAH tedavisinin otomatik olarak bırakılması anlamına gelmez. Hastalığın yönetiminde sigaranın bırakılması, uygun inhaler tedaviler, gerekli aşılar, solunum rehabilitasyonu ve düzenli takip hasta özelliklerine göre önem taşır.

Bir girişim değerlendirilmiş veya uygulanmış olsa bile kullanılan ilaçlar hekim önerisi dışında bırakılmamalı, azaltılmamalı veya değiştirilmemelidir.

İşlem sonrasında nefes darlığında belirgin artış, göğüs ağrısı, ateş, kanlı balgam veya genel durumda kötüleşme gibi belirtiler ortaya çıkarsa uygun sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Bilimsel Kaynaklar

1. Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease. 2026 GOLD Report and Pocket Guide. GOLD 2026 raporu.
2. Hartman JE, Garner JL, Shah PL, Slebos DJ. New bronchoscopic treatment modalities for patients with chronic bronchitis. European Respiratory Review. 2021;30:200281. PubMed kaydı.
3. Karakoca Y, Karaagac Gogus G, Yapicier O. Use of Resector Balloon Desobstruction in Patients With Severe Chronic Obstructive Pulmonary Disease: A Pilot Feasibility Study on a Novel Desobstruction Technique. Journal of Bronchology & Interventional Pulmonology. 2015. PubMed kaydı.
4. Karakoca Y, Gogus G, Akduman S, Erturk B. Follow-up outcomes of chronic obstructive pulmonary disease patients who underwent dilatation and curettage with the Karakoca resector balloon: A 188-case series over 5 years. Medicine. 2018;97:e13400. PubMed kaydı.
5. Çetinkaya E ve çalışma arkadaşları. Efficacy and Safety of Broncho Muco Cleaner Balloon Dilation Therapy in Chronic Bronchitis-Predominant COPD: A Prospective Interventional Study. Journal of Clinical Medicine. 2026;15:5607. PubMed kaydı.
6. Valipour A ve çalışma arkadaşları. Bronchial Rheoplasty for Treatment of Chronic Bronchitis. Twelve-Month Results from a Multicenter Clinical Trial. American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine. 2020;202:681-689. PubMed kaydı.
7. Garner JL ve çalışma arkadaşları. A prospective safety and feasibility study of metered cryospray for patients with chronic bronchitis in COPD. European Respiratory Journal. 2020;56:2000556. PubMed kaydı.
8. Criner GJ ve çalışma arkadaşları. A Multicenter Randomized Controlled Trial of Endobronchial Valve Treatment in Heterogeneous Emphysema: LIBERATE. American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine. 2018;198:1151-1164. PubMed kaydı.
9. U.S. Food and Drug Administration. Endobronchial valve system: Premarket Approval P180002. FDA düzenleyici kayıt bilgisi.
10. Sciurba FC ve çalışma arkadaşları. Effect of Endobronchial Coils vs Usual Care on Exercise Tolerance in Patients With Severe Emphysema: The RENEW Randomized Clinical Trial. JAMA. 2016;315:2178-2189. PubMed kaydı.
11. Valipour A ve çalışma arkadaşları. Two-Year Outcomes for the Double-Blind, Randomized, Sham-Controlled Study of Targeted Lung Denervation in Patients with Moderate to Severe COPD: AIRFLOW-2. International Journal of Chronic Obstructive Pulmonary Disease. 2020;15:2807-2816. PubMed kaydı.
12. Conway F ve çalışma arkadaşları. Crossover Patient Outcomes for Targeted Lung Denervation in Moderate to Severe Chronic Obstructive Pulmonary Disease: AIRFLOW-2. Respiration. 2022;101:1069-1074. PubMed kaydı.

İlgili araştırmalara bilimsel yayınlar sayfasından, güncel muayene adresi ve iletişim bilgilerine iletişim sayfasından erişilebilir.